23 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Choroba wieńcowa - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Co to jest miażdżyca?

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą zapalną tętnic. Komórki zapalne oraz cholesterol pochodzący z krwi gromadzą się w ścianie naczynia, tworząc blaszkę miażdżycową. Z czasem prowadzi to do zwężenia światła tętnicy lub nawet jego zamknięcia.

Dojrzała blaszka miażdżycowa zbudowana jest z warstwy powierzchownej i z rdzenia. Powierzchnia blaszki składa się z włókien kolagenu i mięśni. Rdzeń blaszki stanowią komórki odpowiedzialne za reakcję zapalną i złogi tłuszczowe.

Miażdżyca może występować jednocześnie w różnych tętnicach u tego samego człowieka (tętnicach wieńcowych, doprowadzających krew do głowy, narządów wewnętrznych, tętnicach kończyn itd.).

Zobacz, jak powstaje blaszka miażdżycowa


1. Miażdżyca to choroba tętnic, prowadząca do zwężenia ich światła.
Przyczyną zwężenia jest blaszka miażdżycowa, zbudowana głównie z cholesterolu, która wyrasta ze ściany tętnicy, doprowadzając do zmniejszenia przepływu krwi (niedokrwienia), skutkującego niedotlenieniem narządów.
2. Miażdżyca cechuje się powolnym gromadzeniem się w ścianie tętnic cholesterolu przenikającego tam z krwi krążącej i tworzącego blaszki miażdżycowe. Do ściany tętnic przenikają z krwi także komórki zwane monocytami, które pochłaniają gromadzący się w ścianie naczyniowej cholesterol i wypełniają się nim. Wypełnione cholesterolem monocyty noszą nazwę makrofagów.
3. Blaszki miażdżycowe, bogate w cholesterol i makrofagi, łatwo pękają.
4. Skłonność do pękania mają szczególnie młode blaszki miażdżycowe, słabo przerośnięte tkanką włóknistą, oddzielającą je od prądu krwi krążącej. Takie blaszki nie są duże i jeszcze w małym stopniu zwężają tętnicę. Tak więc chory, mimo obecności miażdżycy, może nie mieć jeszcze objawów choroby, w postaci bólów wieńcowych, a zawał serca pojawia się u niego nagle, w stanie pozornego zdrowia.
5. Jeśli pęknięcie jest duże, to w tym miejscu powstaje zakrzep zamykający tętnicę. W ten sposób dochodzi do nagłego niedokrwienia obszaru zaopatrywanego przez chorą tętnicę, mogącego prowadzić nawet do jego martwicy.
6. Blaszka miażdżycowa nie musi jednak pękać - może jednak stopniowo ulegać zwłóknieniu.
7. Rozwój tkanki włóknistej umacnia blaszkę miażdżycową. Powstaje silna pokrywa, która chroni ją przed pęknięciem. Zmiana taka, na skutek poważnego zwężenia światła tętnicy, a co za tym idzie upośledzenia przepływu krwi, staje się często przyczyną objawów niedokrwienia. Warto przy tym wiedzieć, że w ścianie tętnicy znajdują się blaszki miażdżycowe w różnym stopniu rozwoju, a więc i młode, i zaawansowane, tj. łatwo pękające i te zwężające światło tętnicy.

REKLAMA

Przy zwężeniu średnicy światła naczynia przez blaszkę miażdżycową o <50% (tzw. zwężenie hemodynamicznie nieistotne) nie występują dolegliwości, gdyż przepływ krwi jest wystarczający w stosunku do zapotrzebowania mięśnia sercowego.1

Do ograniczenia przepływu krwi przez naczynie dochodzi zwykle, gdy blaszka miażdżycowa zwęża je w co najmniej 50% (tzw. zwężenie hemodynamicznie istotne)2. Dolegliwości występują wtedy podczas zwiększonego obciążenia mięśnia sercowego (np. wysiłek fizyczny, stres).1

Zwężenie światła tętnicy o >80% (tzw. zwężenie krytyczne) może powodować niedokrwienie już w stanie spoczynku, a objawy dławicowe mogą pojawiać się przy niewielkim wysiłku.1

Znaczne powiększenie się blaszki lub jej pęknięcie i wytworzenie na jej powierzchni skrzepliny prowadzi do całkowitego zamknięcia naczynia, czego skutkiem jest zawał serca.3



Piśmiennictwo:

Budaj A., Undas A.: „Choroba niedokrwienna serca”. Kardiologia pod red. A. Sczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I: 329-330.
Undas A., Szeklik A.: „Miażdżyca”. Kardiologia pod red. A. Sczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I: 321-328.
Burns D.K., Kumar V.: „Serce”. Robbins Patologia. Elsevier Urban & Partner. Wrocław 2005: 417-453.

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Miażdżyca tętnic mózgowych i szyjnych
    Jestem po udarze pnia mózgu, tętnice szyjne - jedna 50%, druga 48%, ale najbardziej dokuczają mi nogi (pięta i tylna część nogi). Mam wysokie stężenie cholesterolu. Do jakiego lekarza powinnam się udać, a może powinnam zrobić badania – tylko jakie? Czy to może być miażdżyca? Mam kłopot z pamięcią i chodzeniem.
  • Zdrowo się odżywiam i uprawiam sport a mój cholesterol rośnie - dlaczego?
    Około 10 miesięcy temu zrobiłem sobie badania cholesterolu. Ważyłem wtedy 97 kg. Wyniki były tragiczne. Cholesterol całkowity 304, HDL 47, LDL 137, TG 360. Cukier na czczo - 150. Dramat. Poszedłem do lekarza rodzinnego, ten zapisał mi Ivistatynę i Avaminę, dał mi kilka ulotek i resztę kazał doczytać w internecie. Nie pozostało mi nic innego, jak wziąć sprawy w swoje ręce. Naczytałem się o dietach, ruchu itp. i do roboty. Zacząłem najpierw intensywnie spacerować, później pływanie, wreszcie bieganie.

Gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują